သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မျိုးအောင်ခြင်း- ပင်လယ်ထဲတွင် သံဓာတ်ပါဝင်မှု တိုးလာခြင်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအတွက် ရေရှည်တည်တံ့သော ပြုပြင်မှုတစ်ခုလား။

ပုံခရက်ဒစ်-
image ကိုအကြွေး
iStock

သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မျိုးအောင်ခြင်း- ပင်လယ်ထဲတွင် သံဓာတ်ပါဝင်မှု တိုးလာခြင်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအတွက် ရေရှည်တည်တံ့သော ပြုပြင်မှုတစ်ခုလား။

သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မျိုးအောင်ခြင်း- ပင်လယ်ထဲတွင် သံဓာတ်ပါဝင်မှု တိုးလာခြင်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအတွက် ရေရှည်တည်တံ့သော ပြုပြင်မှုတစ်ခုလား။

ခေါင်းစဉ်ခွဲ စာသား
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် သံဓာတ်တိုးလာခြင်းကြောင့် ရေအောက်တွင် ကာဗွန်စုပ်ယူမှုကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဆိုသည်ကို သိရှိရန် စမ်းသပ်နေကြသော်လည်း ဝေဖန်သူများက ဘူမိအင်ဂျင်နီယာပညာရပ်၏ အန္တရာယ်များကို စိုးရိမ်နေကြသည်။
    • Author:
    • စာရေးသူနာမည်
      Quantumrun Foresight
    • အောက်တိုဘာလ 3, 2022

    စာသားတင်ပါ။

    သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို စုပ်ယူနိုင်သော သက်ရှိများကြီးထွားမှုကို အားပေးရန်အတွက် သံဓာတ်ပါဝင်မှုကို တိုးမြှင့်ခြင်းဖြင့် သမုဒ္ဒရာတွင် စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်နေပါသည်။ လေ့လာမှုများသည် ကနဦးတွင် အလားအလာကောင်းနေသော်လည်း အချို့သော သုတေသီများက သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မျိုးအောင်ခြင်းသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိလိမ့်မည် ဟု စောဒကတက်ကြသည်။

    သမုဒ္ဒသံ မျိုးအောင် စကားစပ်

    ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာများသည် အဓိကအားဖြင့် ဖောပလန်တန်လှုပ်ရှားမှုအားဖြင့် လေထုအတွင်း ကာဗွန်ပမာဏကို ထိန်းသိမ်းရန် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တာဝန်ရှိပါသည်။ ဤသက်ရှိများသည် အပင်များမှ လေထုအတွင်း ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို ယူပြီး အလင်းပြန်ခြင်း ၊ မစားရတဲ့သူတွေ၊ ကာဗွန်ကို ထိန်းသိမ်းပြီး သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်မှာ နစ်မြုပ်နေကြတယ်။ Phytoplankton သည် သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်တွင် နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ သို့မဟုတ် ထောင်နှင့်ချီ၍ ရှိနေနိုင်သည်။ သို့သော် အပင်ကြီးထွားရန် သံဓာတ်၊ ဖော့စဖိတ်နှင့် နိုက်ထရိတ် လိုအပ်သည်။ သံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအများဆုံး သတ္တုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် တိုက်ကြီးရှိ ဖုန်မှုန့်များမှ သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ အလားတူ သံသည် ပင်လယ်ကြမ်းပြင်တွင် နစ်မြုပ်နေသောကြောင့် သမုဒ္ဒရာ၏ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများသည် အခြားသတ္တုများထက် ဤသတ္တုဓာတ် နည်းပါးသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာသည် အခြားသော မက်ခရိုအာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝသော်လည်း၊ အခြားသော သမုဒ္ဒရာများထက် သံဓာတ်နှင့် ဖောပလန်တွန် လူဦးရေ နည်းပါးသည်။

    ရေအောက်တွင် သံဓာတ်ရရှိမှုကို အားပေးခြင်းသည် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို စုပ်ယူနိုင်သော အဏ္ဏဝါသေးငယ်သော ဇီဝရုပ်များကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်အချို့က ယုံကြည်ကြသည်။ အဏ္ဏဝါဇီဝဘူမိဓာတုဗေဒပညာရှင် John Martin မှ အာဟာရဓာတ်မြင့်မားသော သမုဒ္ဒရာများတွင် သံဓာတ်ပေါင်းထည့်ခြင်းအား ပုလင်းအခြေခံလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်သောအခါ 1980 ခုနှစ်များကတည်းက သမုဒ္ဒရာအတွင်း သံဓာတ်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ Martin ၏ယူဆချက်ကြောင့်ပြုလုပ်ခဲ့သောအကြီးစားသံဓာတ်မျိုးအောင်ခြင်းစမ်းသပ်ချက် 13 ခုအနက် နှစ်ခုသာ ပင်လယ်ရေနက်ပိုင်းရေညှိများကြီးထွားမှုအတွက်ဆုံးရှုံးသွားသောကာဗွန်ကိုဖယ်ရှားပစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကျန်အရာများသည် အကျိုးသက်ရောက်မှု မပြနိုင် သို့မဟုတ် မရေရာသော ရလဒ်များ ရှိခဲ့သည်။

    အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတယ်။

    Smithsonian မဂ္ဂဇင်း၏ အဆိုအရ Martin ၏ အစွန်းရောက်အယူအဆပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း၊ သုတေသီများသည် ရေခဲခေတ်အပေါ် သံဖုန်မှုန့်များ မည်မျှအကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ပထဝီဝင်အင်ဂျင်နီယာ သမုဒ္ဒရာများသည် အလားအလာရှိသော ဖြေရှင်းချက်ဖြစ်နိုင်သည်ကို သုတေသီများက အခြေအတင် ဆွေးနွေးနေကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ရေခဲခေတ်အတွင်း တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာတွင် သံဓာတ်များ တိုးပွားလာသော်လည်း လေထုအတွင်းရှိ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက စောဒကတက်ကြသည်။ 

    အလားအလာရှိသော အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း မက်ဆာချူးဆက်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (MIT) မှ 2020 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မြေသြဇာသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို နှေးကွေးစေဖွယ်မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာကို ဦးဆောင်ရေးသားသူနှင့် သမုဒ္ဒရာဗေဒပညာရှင် Jonathan Lauderdale က သံဓာတ်မြေသြဇာသည် သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ ကာဗွန်ပမာဏကို သိသိသာသာ ထိခိုက်စေနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ပထမနေရာ၌ အဏ္ဏဝါကာဗွန်စားသုံးနိုင်သော အဏုဇီဝများ လုံလောက်နေပြီဖြစ်သောကြောင့်၊ ထို့အပြင်၊ သမုဒ္ဒရာ၏ အစိတ်အပိုင်းအသီးသီးတွင် သတ္တုပါဝင်မှုနှင့် လည်ပတ်မှုပုံစံများကို အတုယူခြင်းဖြင့် အဏုဇီဝများနှင့် သတ္တုဓာတ်များကြား ဆက်ဆံရေးသည် တစ်ဖက်သတ်မဟုတ်ကြောင်း သုတေသီများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Lauderdale ၏ အဆိုအရ၊ အဏုဇီဝများသည် ၎င်းတို့၏လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီစေရန် သမုဒ္ဒရာ ဓာတုဗေဒကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သော စွမ်းရည်ရှိသည်။

    သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်၏ သက်ရောက်မှုများ

    သမုဒ္ဒရာသံမျိုးအောင်ခြင်း၏ ကျယ်ပြန့်သောသက်ရောက်မှုများ ပါဝင်နိုင်သည်- 

    • သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကို ပြန်လည်အသက်ဝင်လာစေခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်နေသော အဏ္ဏဝါသေးငယ်သောသက်ရှိများပေါ်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ စမ်းသပ်ရန် သံဓာတ်မြေသြဇာစမ်းသပ်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပါသည်။ 
    • အချို့သောကုမ္ပဏီများနှင့် သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများသည် ကာဗွန်ဒရက်ဒစ်များစုဆောင်းရန် သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မြေသြဇာအစီအစဉ်များလုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်စမ်းသပ်မှုများတွင် ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
    • သမုဒ္ဒရာသံဓာတ်မြေသြဇာစမ်းသပ်မှုများ (ဥပမာ- ရေညှိပွင့်များ) ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို လူအများသိရှိနားလည်မှု မြှင့်တင်ပေးခြင်း။
    • အကြီးစားသံဓာတ်မြေသြဇာစီမံကိန်းအားလုံးကို အပြီးတိုင်ပိတ်ပင်ရန် အဏ္ဏဝါထိန်းသိမ်းရေးသမားများထံမှ ဖိအားပေးခြင်း။
    • ကုလသမဂ္ဂသည် ပင်လယ်ပြင်တွင် မည်သည့်စမ်းသပ်မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ကြာချိန်တို့ကို ခွင့်ပြုမည်ဟူသော တင်းကျပ်သောလမ်းညွှန်ချက်များကို ဖန်တီးထားသည်။

    မှတ်ချက်ပေးရန်မေးခွန်းများ

    • သမုဒ္ဒရာအမျိုးမျိုးတွင် သံဓာတ်ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် အခြားမည်သည့်အကျိုးဆက်များ ဖြစ်နိုင်သနည်း။
    • သံဓာတ်သည် အဏ္ဏဝါသက်ရှိများကို မည်သို့အကျိုးသက်ရောက်နိုင်သနည်း။